حسن انوشه که دیروز درگذشت، که بود؟

baran ghatar.com ۲۴ فروردین ۱۳۹۹ دیدگاه ۴۸۱

او که دیروز در ۷۵ سالگی و بر اثر بیماری سرطان، دار فانی را وداع گفت، در طول عمر پربرکتش، آثاری مانند «ایران در سپیده‌دم تاریخ»، دو مجلد از «تاریخ ایران کمبریج»، «ایران و تمدن ایرانی» و … را به زبان فارسی ترجمه کرد و در اختیار مشتاقان این علم قرار داد.

حسن انوشه در ۱۹ اسفند ۱۳۲۳ در بابل متولد شد. او سرپرست گروه نویسندگان دانشنامهٔ ادب فارسی بود. تحصیلاتش را در دانشگاه تهران در رشته زبان و ادبیات عرب به انجام رسانده و عضو هیئت امنای بنیاد فردوسی بود. دو فرزند پسر به نام‌های مزدک و هورکد دارد، مزدک استادیار گروه زبان‌شناسی دانشگاه تهران است.

زنده‌یاد انوشه قلمی روان و تأثیرگذار داشت. او در ترجمه بسیار دقیق بود و می‌کوشید حتی در پاورقی‌ها و ارجاعات نیز، ضوابط یک ترجمه علمی و خوب را رعایت کند. وی در ارجاعات، به سراغ منابع فارسی می‌رفت و عین آن منابع را نقل می‌کرد؛ چون معتقد بود خواننده فارسی زبان باید با متون اصلی مورد استفاده نویسندگان غربی که عموماً به فارسی است،ارتباط برقرار کند.

طی سال‌های اخیر، برخی سعی کردند تا در امر ترجمه متون مهمی مانند «تاریخ ایران کیمبریج»، با زنده‌یاد انوشه رقابت کنند؛ اما نتوانستند به موفقیت وی دست یابند.

آثار زنده یاد حسن انوشه:

تاریخ ایران کیمبریج: از ظهور اسلام تا آمدن دولت سلجوقیان (از فروپاشی دولت ساسانیان تا آمدن سلجوقیان)، گروه مؤلفان و مترجمان، ناشر: امیرکبیر
تاریخ ایران کیمبریج: از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان: بخش اول، گروه مؤلفان و مترجمان، ناشر: امیرکبیر
تاریخ ایران کیمبریج: از آمدن سلجوقیان تا فروپاشی دولت ایلخانان، کلیفوردادموند بازورث، حسن انوشه (مترجم)، جان اندرو بویل (گردآورنده)، ناشر: امیرکبیر
تاریخ ایران کیمبریج: از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان: بخش اول، گروه مؤلفان و مترجمان، ناشر: امیرکبیر
تاریخ سیستان: از آمدن تازیان تا برآمدن دولت صفاریان، کلیفوردادموند بازورث، حسن انوشه (مترجم)، ناشر: امیرکبیر
ایران و تمدن ایرانی، کلمان هوار، حسن انوشه (مترجم)، ناشر: امیرکبیر
تاریخ غزنویان (جلد اول و دوم)، کلیفوردادموند بازورث، حسن انوشه (مترجم)، ناشر: امیرکبیر
تاریخ تمدن: عصر ولتر، ویلیام جیمز دورانت، آریل دورانت، سهیل آذری (مترجم)، حسن انوشه (ویراستار)، ناشر: علمی و فرهنگی
ایران در سپیده دم تاریخ، جورج گلن کمرون، حسن انوشه (مترجم)، ناشر: علمی و فرهنگی، ۱۳۸۱
گزیده نوروزنامه حکیم عمرخیام نیشابوری: همراه با شرح دشواری‌ها و گفتاری دربارهٔ نوروز، محمدشریف ملک‌زاده، جعفر جوان بخت اول، حسن انوشه (مقدمه)، ناشر: ایرانیکا
دانشنامه ادب فارسی: ادب فارسی در آناتولی و بالکان، گروه مؤلفان، ناشر: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات
دانشنامه ادب فارسی: ادب فارسی در شبه قاره، گروه مؤلفان، ناشر: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات
دانشنامه ادب فارسی: ادب فارسی در افغانستان، گروه مؤلفان، ناشر: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات
دانشنامه ادب فارسی: ادب فارسی در آسیای میانه، گروه مؤلفان، ناشر: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات
دانشنامه ادب فارسی: ادب فارسی در جهان عرب، گروه مؤلفان، ناشر: مؤسسه فرهنگی هنری فرجام جام جم
دانشنامه ناشنوایان (دانا): جامعه‌شناسی – قوانین ناشنوایان در آمریکا، گروه مؤلفان، ناشر: مؤسسه فرهنگی هنری فرجام جام جم
دانشنامه ناشنوایان (دانا): کاتلین – یهود، گروه مؤلفان، ناشر: مؤسسه فرهنگی هنری فرجام جام جم
افغانستان در غربت، زندگینامه و نمونه سروده‌های شاعران تبعیدی افغانستان، حسن انوشه، حفیظ‌الله شریعتی، ناشر: نسیم بخارا، ۱۳۸۳