afra ghatar.com ۱۲ مهر ۱۴۰۵ دیدگاه ۱۶۴

جزئیات افزایش قیمت در بازار

بررسی قیمت‌های بازار در بهار ۱۴۰۵ نشان می‌دهد نوار بهداشتی «مای‌لیدی» که بهار سال گذشته حدود ۳۸ هزار و ۵۰۰ تومان قیمت داشت، اکنون به حدود ۱۶۵ هزار تومان رسیده؛ افزایشی معادل حدود ۳۲۹ درصد. قیمت یک بسته «پنبه‌ریز» نیز از حدود ۴۰ هزار تومان به ۱۳۰ هزار تومان رسیده که معادل ۲۲۵ درصد افزایش است. برند «تافته» رشد بیشتری داشته و قیمت آن از ۲۱ هزار تومان به حدود ۱۱۲ هزار تومان، یعنی نزدیک به ۴۳۰ درصد، افزایش یافته است.

برندهای وارداتی افزایش شدیدتری را تجربه کرده‌اند؛ برای نمونه، یک بسته هفت‌عددی «آلویز» که سال گذشته حدود ۱۲۰ هزار تومان قیمت داشت، امسال تا ۶۰۰ هزار تومان به فروش رسیده است. با فرض مصرف ماهانه دو بسته، هزینه سالانه خرید نوار بهداشتی ایرانی از حدود ۸۵۰ هزار تومان در سال گذشته به حدود سه میلیون تومان رسیده؛ رشدی بیش از ۲۵۰ درصدی که برای محصولات وارداتی می‌تواند از ۱۴ میلیون تومان نیز فراتر رود.

این گرانی سرسام‌آور نوار بهداشتی در ایران، برخی زنان را به سمت راهکارهایی عجیب و در عین حال نگران‌کننده سوق داده است؛ راهکارهایی که به گفته کارشناسان، می‌تواند سلامت جسمی آن‌ها را به خطر بیندازد.

جایگزین‌هایی که به‌جای نوار بهداشتی انتخاب می‌شوند

فاطمه صالحی، پژوهشگر حوزه مطالعات اقتصادی زنان و نویسنده کتاب «کیف پول زنانه»، از گروه‌هایی از زنان می‌گوید که به‌دلیل هزینه‌های بالا، ناچار به روی‌ آوردن به روش‌های جایگزین شده‌اند. او می‌گوید: «گروه‌هایی را می‌شناسم که به دلیل هزینه‌ها ناچار شده‌اند از پارچه استفاده کنند. گروه بزرگی هم به‌جای نوار بهداشتی از محصولاتی استفاده می‌کنند که اساساً برای دوران قاعدگی طراحی نشده‌اند.»

به گفته او، از جمله این جایگزین‌ها می‌توان به پدهای مخصوص پس از زایمان یا پوشک بزرگسال، که معمولاً برای سالمندان تولید می‌شود، اشاره کرد. دلیل انتخاب این محصولات نیز قیمت پایین‌تر و ظرفیت بیشتر آن‌ها برای جذب خونریزی در هر بار استفاده عنوان شده است.

صالحی با استناد به این شواهد تأکید می‌کند که می‌توان گفت پدیده «فقر پریود» در ایران در حال شکل‌گیری است؛ وضعیتی که به گفته صندوق جمعیت سازمان ملل متحد، زمانی رخ می‌دهد که زنان و دختران کم‌درآمد برای تأمین هزینه محصولات دوران قاعدگی با مشکل مواجه می‌شوند.

گزارش میدانی از مناطق محروم

روزنامه «هم‌میهن» پیش‌تر در گزارشی میدانی نوشته بود که برخی زنان در مناطق محروم ایران، به‌دلیل ناتوانی در خرید نوار بهداشتی، از پارچه‌های کهنه، روزنامه و حتی دستمال‌کاغذی‌های جمع‌آوری‌شده استفاده می‌کنند. مددکاران اجتماعی از عفونت‌های مکرر و مشکلات جسمی ناشی از این روش‌ها در میان این زنان خبر داده بودند؛ محرومیتی که برای برخی دختران حتی به غیبت از مدرسه و ترک تحصیل نیز منجر شده است.

شهریار عبدالله‌پور، داروساز ساکن رشت، نیز با اشاره به کاهش تعداد پدهای مصرفی برخی از مشتریان برای کاهش هزینه، هشدار می‌دهد که این تغییر رفتار می‌تواند خود را در قالب عفونت‌های واژینال و ادراری نشان دهد.

چرا چنین راهکارهایی انتخاب می‌شوند؟

به گفته کارشناسان، آسیب‌دیدن کارخانه‌های پلیمر و پتروشیمی در جریان جنگ، افزایش نرخ ارز و محدودیت واردات از عوامل اصلی گرانی این کالا بوده است. اما صالحی تأکید می‌کند که مسئله تنها گرانی نیست، بلکه نامرئی ماندن یک نیاز ضروری زنانه در سیاست‌گذاری‌های کشور است.

او با اشاره به تجربه کشورهایی مانند اسکاتلند، که از سال ۲۰۲۲ محصولات قاعدگی را به‌طور رایگان در اختیار نیازمندان قرار می‌دهد، یا آفریقای جنوبی که مالیات بر ارزش افزوده این محصولات را حذف کرده، می‌گوید نبود چنین سیاست‌های حمایتی در ایران، زنان را به سمت انتخاب‌هایی سوق می‌دهد که می‌تواند سلامت و مشارکت اجتماعی آن‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.