حرف‌های تند کرباسچی روی آنتن زنده؛ صداوسیما چه پیامی فرستاد؟
lokomotive ghatar.com ۲۳ مهر ۱۴۰۵ دیدگاه ۱
حضور کرباسچی در تلویزیون؛ چرا حالا صدای منتقدان شنیده می‌شود؟
حضور غلامحسین کرباسچی در برنامه «به وقت ایران» با انتقادهای صریح او از ادامه جنگ و عملکرد رسانه‌ای صداوسیما همراه شد؛ حضوری که این پرسش را مطرح کرده است: چرا تلویزیون رسمی که در ماه‌های گذشته عمدتاً روایت حامیان ادامه جنگ را بازتاب داده، اکنون به یک منتقد فرصت بیان دیدگاه‌هایش را داده است؟
کرباسچی در این برنامه تأکید کرد: «مسئولان باید هرچه سریع‌تر و هر طور می‌توانند این جنگ تحمیلی را خاتمه دهند.» او در ادامه درباره هزینه‌های جنگ برای معیشت مردم، منافع ملی و انسجام اجتماعی سخن گفت و روایت‌های یک‌سویه از شرایط جنگی را به چالش کشید.
انتقاد کرباسچی از ادامه جنگ و روایت رسمی
کرباسچی پیش از این نیز در رسانه‌های مکتوب و آنلاین از ادامه جنگ انتقاد کرده بود، اما حضور در آنتن زنده تلویزیون امکان طرح مستقیم این مواضع را فراهم کرد. او با اشاره به تجربه‌های تاریخی، از پذیرش قطعنامه ۵۹۸ و توقف اعزام نیرو به سوریه یاد کرد و گفت: «ما نمی‌توانیم پدر آمریکا را دربیاوریم.»
او همچنین به نقل‌قولی از سردار رشید درباره نظر امام اشاره کرد: «جنگیدن با اسرائیل یعنی جنگیدن با تمام دنیا.» از نگاه کرباسچی، مخالفت با ادامه جنگ می‌تواند در چارچوب دفاع از منافع ملی و جلوگیری از افزایش فاصله مردم و حاکمیت مطرح شود.
این چهره سیاسی در بخش دیگری از سخنانش، رفع حصر میرحسین موسوی و آزادی مصطفی تاج‌زاده و مهرآیین را از ضرورت‌های تقویت انسجام ملی دانست. اعتراض او به محدود بودن فرصت بیان دیدگاه‌های مخالف نیز در جمله «شما ۲۰۰ شب است حرف می‌زنید… اجازه بدین ما حرف بزنیم» بازتاب پیدا کرد.
ماجرای سه کشتی و واکنش سخنگوی سپاه
یکی از بخش‌های بحث‌برانگیز اظهارات کرباسچی به حمله به سه کشتی پس از تفاهم‌نامه اسلام‌آباد مربوط بود. او با استناد به روایت بهزاد نبوی از گفت‌وگو با مسعود پزشکیان، از قول رئیس‌جمهور نقل کرد: «نمی‌دانم چه کسی کشتی‌ها را زده.»
کرباسچی سپس گفت که هنوز هیچ نهادی به‌صورت رسمی مسئولیت این حمله را نپذیرفته و اگر کشتی‌ها هدف قرار نمی‌گرفتند، ایران موقعیت برتری داشت. سخنگوی سپاه در واکنش اعلام کرد که این اقدام خودسرانه نبوده، با هماهنگی مسئولان بالاتر انجام شده و پاسخی به سومین نقض عهد آمریکا بوده است.
پایان حکم پیمان جبلی و پرسش درباره زمان‌بندی این دعوت
زمان حضور کرباسچی در تلویزیون نیز به یکی از محورهای تحلیل تبدیل شده است. حکم پنج‌ساله پیمان جبلی در هفتم مهرماه به پایان رسید و کرباسچی پانزده روز بعد در برنامه «به وقت ایران» حاضر شد؛ در حالی که تا آن زمان حکم تازه‌ای برای ریاست صداوسیما منتشر نشده بود.
هم‌زمان، انتقادها از مدیریت رسانه ملی حتی از سوی برخی چهره‌های نزدیک به گفتمان رسمی مطرح شده است. مجتبی امینی، تهیه‌کننده مجموعه «گاندو»، در پیامی خطاب به جبلی و جلیلی نوشت: «از ضعف و عملکرد رسانه‌ای شما در حوزه رسانه به دشمن باختیم.»
در این فضا، این احتمال مطرح می‌شود که دعوت از کرباسچی اقدامی مقطعی برای تقویت موقعیت جبلی باشد. با این حال، هم‌زمانی دو رویداد به‌تنهایی برای اثبات چنین انگیزه‌ای کافی نیست و این موضوع همچنان در حد یک پرسش و گمانه‌زنی باقی می‌ماند.
آیا گشایش رسانه‌ای با چشم‌انداز دیپلماسی ارتباط دارد؟
پرسش مهم‌تر این است که آیا حضور یک منتقد صریح در تلویزیون می‌تواند با محاسبات گسترده‌تر درباره سیاست خارجی و احتمال خروج از بن‌بست دیپلماتیک ارتباط داشته باشد؟ گزارش‌های مربوط به توقف مذاکرات و خطر آغاز دور تازه‌ای از جنگ گسترده، لزوماً این فرضیه را تأیید نمی‌کنند؛ اما نویسنده متن، آن را احتمالی می‌داند که نمی‌توان از ابتدا کنار گذاشت.
در این چارچوب، استمرار حضور منتقدان در رسانه‌های رسمی، تغییر لحن برنامه‌ها و مشاهده نشانه‌های دیپلماتیک در آینده می‌تواند به ارزیابی دقیق‌تر این گمانه کمک کند. با این حال، یک برنامه تلویزیونی به‌تنهایی نشانه قطعی تغییر سیاست رسانه‌ای یا دیپلماتیک نیست.
آیا صداوسیما به سمت چندصدایی حرکت می‌کند؟
تجربه مناظره‌های سال ۱۳۸۸ و برنامه «شیوه» از سال ۱۴۰۱ نشان می‌دهد که فرصت‌های مقطعی برای طرح دیدگاه‌های متفاوت الزاماً به چندصدایی پایدار منجر نمی‌شوند. از همین رو، اهمیت حضور کرباسچی تنها به محتوای انتقادهای او محدود نیست؛ تداوم چنین فرصت‌هایی نیز اهمیت دارد.
رئیس فعلی یا آینده صداوسیما با این پرسش روبه‌روست که چرا منتقدان پیش‌تر فرصت مشابهی نداشته‌اند و آیا امکان تکرار چنین گفت‌وگوهایی وجود خواهد داشت. توقف این روند ممکن است تردیدها درباره تحمل نقد در رسانه ملی را افزایش دهد، در حالی که تداوم آن می‌تواند روایت تک‌صدایی گذشته را با چالش جدی‌تری روبه‌رو کند.
در نهایت، هنوز روشن نیست حضور کرباسچی در آنتن زنده اقدامی موردی بوده یا نشانه تغییر در رویکرد صداوسیماست. پاسخ این پرسش به رفتار رسانه ملی در هفته‌ها و ماه‌های آینده و میزان تداوم فرصت برای منتقدان بستگی دارد.
جدیدترین مطالب قطار وبگردی را از دست ندهید!