دو هفته سرنوشت‌ساز برای توافق ایران و آمریکا؛ قطر چه فرصتی به دست آورده است؟
lokomotive ghatar.com ۲۰ آبان ۱۴۰۵ دیدگاه ۰
آمریکا فعلاً جنگ با ایران را از دستور کار خارج کرد؛ راهبرد جدید ترامپ چیست؟
تحولات تازه در پرونده ایران و آمریکا نشان می‌دهد دولت دونالد ترامپ فعلاً به‌جای ازسرگیری حملات نظامی یا دستیابی فوری به توافق، ادامه فشار اقتصادی علیه تهران را در اولویت قرار داده است. بر اساس گزارش اکسیوس به نقل از سه منبع حاضر در یک نشست غیرعلنی، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، به همتایان خود در گروه هفت گفته است که واشنگتن گزینه دیگری را برای پیشبرد اهدافش انتخاب کرده؛ راهبردی که بر فشار اقتصادی و محاصره دریایی ایران متمرکز است و برای آن ضرب‌الاجلی تعیین نشده است.
هم‌زمان، تلاش‌های دیپلماتیک قطر برای جلوگیری از آغاز دوباره جنگ ادامه دارد. با این حال، اختلاف‌های مهم دو طرف درباره مسئله هسته‌ای، رفع محاصره دریایی و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران همچنان پابرجاست.
راهبرد جدید ترامپ؛ فشار اقتصادی به‌جای جنگ یا توافق
به گزارش اکسیوس، روبیو روز سه‌شنبه در نشست غیرعلنی وزیران خارجه گروه هفت در پاریس اعلام کرده است که ترامپ میان دو گزینه ازسرگیری جنگ و توافق با ایران، گزینه سومی را انتخاب کرده است: ادامه فشار اقتصادی با هدف تضعیف توان مالی تهران.
بر اساس این گزارش، روبیو گفته است واشنگتن قصد ندارد به توافقی که از نظر دولت آمریکا نامناسب باشد تن بدهد و در عین حال، برای ادامه فشارها نیز هیچ مهلت مشخصی تعیین نشده است.
او در این نشست تأکید کرده که آمریکا با ادامه اقدامات فعلی، هزینه‌های اقتصادی سنگینی به ایران تحمیل می‌کند و این فشارها توان تهران برای تأمین مالی گروه‌های مورد حمایت خود و بازسازی توان نظامی را محدود خواهد کرد.
روبیو همچنین گفته است ترامپ تحت فشار زمانی قرار ندارد و واشنگتن معتقد است با گذشت زمان، فشار اقتصادی می‌تواند موضع ایران را تغییر دهد.
چرا ترامپ فعلاً از حمله دوباره به ایران فاصله گرفته است؟
بر اساس گزارش اکسیوس، جنگ با ایران به یک مسئله سیاسی پرهزینه برای دولت ترامپ تبدیل شده و در انتخابات میان‌دوره‌ای نیز به جمهوری‌خواهان آسیب زده است.
مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا، نیز در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز تأثیر جنگ بر قیمت‌ها در ایالات متحده را واقعی دانسته و گفته است جمهوری‌خواهان در انتخابات هفته گذشته بهای این وضعیت را در پای صندوق‌های رأی پرداخت کردند.
با وجود این، پمپئو مدعی شده است که آمریکایی‌ها نمی‌خواهند ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند و به همین دلیل واشنگتن باید به تلاش‌های خود ادامه دهد.
اکسیوس همچنین از اختلاف دیدگاه در میان مقام‌های دولت آمریکا درباره مسیر آینده خبر داده است. بر اساس این گزارش، اسرائیل خواهان ازسرگیری حملات بوده، در حالی که بیشتر کشورهای حوزه خلیج فارس با بازگشت به جنگ مخالفت کرده‌اند.
قطر برای مذاکرات ایران و آمریکا دو هفته فرصت گرفت
در کنار ادامه فشارهای اقتصادی، قطر تلاش می‌کند مسیر دیپلماسی میان تهران و واشنگتن را باز نگه دارد.
روزنامه جروزالم پست به نقل از منابع دیپلماتیک گزارش داده است که محمد بن عبدالرحمن آل‌ثانی، نخست‌وزیر قطر، به وزیران خارجه گروه هفت گفته دوحه دست‌کم دو هفته فرصت برای پیشبرد تلاش‌های دیپلماتیک و دستیابی به تفاهم میان ایران و آمریکا به دست آورده است.
این فرصت پس از رایزنی‌های نخست‌وزیر قطر با دونالد ترامپ و جی‌دی ونس در واشنگتن مطرح شده است. ترامپ نیز پس از دیدار با آل‌ثانی گفته بود تحرکات و پیشرفت‌هایی برای پایان دادن به جنگ در جریان است و دور جدید حملات به ایران را بسیار بعید دانسته بود.
با این حال، نخست‌وزیر قطر در نشست پاریس تأکید کرده است که اختلاف‌های مهمی میان تهران و واشنگتن باقی مانده است. از جمله مسائل حل‌نشده می‌توان به زمان‌بندی اجرای توافق احتمالی و ترتیب اقدامات دو طرف اشاره کرد.
بر اساس این گزارش، رفع محاصره دریایی، مسئله هسته‌ای و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران از موضوعات اصلی اختلاف هستند. قطر همچنین قصد دارد چین و کشورهای اروپایی را به‌عنوان ضامن وارد روند دیپلماتیک کند تا نگرانی ایران درباره احتمال نقض دوباره توافق از سوی آمریکا کاهش یابد.
نگرانی متحدان آمریکا از طولانی شدن فشار اقتصادی علیه ایران
اکسیوس گزارش داده است که برخی متحدان واشنگتن، از جمله ترکیه، عراق و پاکستان، درباره ادامه طولانی‌مدت فشار اقتصادی آمریکا علیه ایران ابراز نگرانی کرده‌اند.
نگرانی این کشورها به پیامدهای احتمالی محدودیت‌های تجاری مربوط می‌شود. به گفته یک مقام آمریکایی، فشار واشنگتن ممکن است متحدان منطقه‌ای را به توقف مبادلات تجاری با ایران، محدود کردن پروازها و بستن مرزها وادار کند؛ اقداماتی که می‌تواند برای اقتصاد و ثبات داخلی این کشورها نیز هزینه‌ساز باشد.
در همین زمینه، دنی سیترینوویچ، کارشناس مسائل ایران در شورای آتلانتیک، هشدار داده است که تهران ممکن است در واکنش به افزایش فشارهای اقتصادی و امنیتی، هزینه‌های بیشتری به آمریکا و شرکای منطقه‌ای آن تحمیل کند. به گفته او، چنین روندی می‌تواند به تشدید تنش و شکل‌گیری دوباره رویارویی نظامی منجر شود.
گزارش نیویورک‌تایمز درباره تهدیدهای امنیتی علیه اسکات بسنت
در تحولی دیگر، نیویورک‌تایمز به نقل از سه فرد آگاه گزارش داده است که اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، پس از دریافت تهدیدهایی منتسب به ایران علیه جان خود، خانه‌اش را ترک کرده و به یک پایگاه نظامی منتقل شده است.
بر اساس این گزارش، مقام‌های آمریکایی در هفته‌های اخیر به این ارزیابی رسیده‌اند که اقدامات برنامه‌ریزی‌شده ایران علیه برخی مقام‌های فعلی و سابق آمریکا وارد مرحله پیشرفته‌تری شده است. با این حال، میزان جدیت تهدیدهای مطرح‌شده علیه بسنت مشخص نیست.
بسنت از ماه اوت هدایت کارزار فشار اقتصادی علیه ایران را بر عهده داشته است. سخنگوی وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز در واکنش به این گزارش اعلام کرده که او در برابر تهدیدها تسلیم نخواهد شد و به اجرای سیاست فشار اقتصادی ادامه می‌دهد.
نیویورک‌تایمز همچنین نوشته است که مقام‌های آمریکایی توانایی ایران برای اجرای حملات گسترده در خاک ایالات متحده و مناطق دیگر خارج از کشور را محدود ارزیابی می‌کنند، اما برخی تهدیدهای مشخص علیه افراد را جدی می‌دانند.
بلومبرگ: ایران ماهانه حدود ۵۰ موشک بالستیک تولید می‌کند
بلومبرگ به نقل از برآوردهای اطلاعاتی غرب مدعی شده است که ایران توان تولید حدود ۵۰ موشک بالستیک در ماه را دارد؛ ظرفیتی که تقریباً نصف میزان تولید پیش از جنگ عنوان شده است.
این گزارش می‌گوید با وجود حملات هوایی ماه‌های گذشته، توان موشکی باقی‌مانده ایران همچنان می‌تواند ابزار قابل‌توجهی برای پاسخ تلافی‌جویانه در صورت ازسرگیری درگیری‌ها باشد.
در مقابل، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز سه‌شنبه بار دیگر مدعی شد ۸۰ درصد از پایگاه صنعتی ایران نابود شده است. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که برآورد بلومبرگ از ادامه ظرفیت تولید موشک در ایران حکایت دارد.
اختلاف نتانیاهو و رئیس ستاد ارتش اسرائیل بر سر ایران
شبکه ۱۲ اسرائیل نیز از آغاز دوباره اختلاف‌ها میان بنیامین نتانیاهو و ایال زمیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، درباره گزینه‌های پیش روی این رژیم برای مقابله با ایران خبر داده است.
بر اساس این گزارش، زمیر معتقد است عملیات‌هایی که نتانیاهو خواهان اجرای آنهاست، احتیاط لازم را ندارند و ممکن است اسرائیل را وارد رویارویی تازه‌ای با ایران کنند. این اختلاف در شرایطی گزارش شده که به نوشته شبکه ۱۲، آمریکا در حال حاضر تمایلی به ورود به یک درگیری نظامی دیگر نشان نمی‌دهد.
رایزنی ایران و روسیه درباره تحولات خاورمیانه
در همین حال، مهدی شوشتری، مدیرکل غرب آسیا و شمال آفریقای وزارت امور خارجه ایران، در مسکو با گئورگی بوریسنکو، معاون وزیر خارجه روسیه، دیدار کرد.
بر اساس گزارش وزارت خارجه روسیه، دو طرف درباره موضوعات جاری مورد علاقه مشترک، با تمرکز بر حل‌وفصل مناقشات در خاورمیانه و شمال آفریقا گفت‌وگو کردند. شوشتری برای شرکت در رایزنی‌های بین وزارتخانه‌های امور خارجه دو کشور درباره مسائل منطقه‌ای به مسکو سفر کرده است.
جمع‌بندی؛ فشار اقتصادی ادامه دارد، اما مسیر دیپلماسی بسته نشده است
مجموع گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهد دولت ترامپ در شرایط فعلی ادامه فشار اقتصادی و محاصره دریایی را به‌عنوان راهبرد اصلی خود در قبال ایران دنبال می‌کند؛ راهبردی که به گفته روبیو، بدون ضرب‌الاجل مشخص ادامه خواهد یافت.
در مقابل، تلاش‌های قطر برای ایجاد فرصت دیپلماتیک همچنان جریان دارد و گزارش‌ها از وجود دست‌کم دو هفته فرصت برای پیشبرد مذاکرات حکایت می‌کنند. با این حال، اختلاف بر سر مسئله هسته‌ای، محاصره دریایی و دارایی‌های مسدودشده، دستیابی به توافق را با موانع جدی روبه‌رو کرده است.
در چنین شرایطی، ادامه فشار اقتصادی، نگرانی متحدان منطقه‌ای و اختلاف دیدگاه‌ها در واشنگتن و تل‌آویو، آینده تنش میان ایران و آمریکا را همچنان نامشخص نگه داشته است.
منبع: انتخاب نیوز
جدیدترین مطالب قطار وبگردی را از دست ندهید!